Egzama nedir

| 2012/10/13 | 0 Comments
egzama hastalığı

Egzama

Egzama hakkında

Egzama” kelimesi Yunanca bir kelime olan “ekzein(kaynama)”den gelmektedir. Egzama (aynı zamanda dermatit olarak da bilinir) bir kuru deri hastalığıdır. Egzama çeşitliliği egzama hastalığı geçiren kişiden kişiye değişmektedir ve pek çok farklı şekilleri mevcuttur. Egzama son derece bireysel bir hastalıktır. Egzama bulaşıcı bir hastalık değildir.

Egzamanın hafif vakalarında deri; kuru, pullu, kırmızı ve kaşıntılıdır. Daha ciddi durumlarda kabuklanma, kanama, ve yara üzerinde ıslaklık olabilir.

Egzama her yaştan insanı etkiler fakat öncelikle çocuklarda görülür. Erken çocukluk döneminde egzama iyileştikten sonra ilerleyen yaşlarda tekrar ortaya çıkabilmektedir.

Atopik egzama genler ve çevresel faktörlerin etkileşimine dayalı genetik bir durumdur. Çoğu durumda da egzama öncesinde astım veya saman nezlesi gibi hastalıklar kişide gözlemlenmektedir.
Egzama ne olduğunu anlamak ve nedenini çözmek için egzamadan etkilenen cilt ve sağlıklı cilt arasındaki farklar hakkında bir şeyler bilmek bize yardımcı olacaktır.

Sağlıklı cilt

Cildimiz enfeksiyon veya tahrişe karşı vücudu koruyan güçlü, etkin bir bariyer sağlar. Cildimizin en üst tabakası incedir, orta kısımda elastik bir yapı hakimdir ve üçüncü ve en alt katman yağlı bir tabakadan oluşur. Her bir katmanda bulunan hücreler cildi sağlıklı tutmak için su ve yağ içerir. Su sağlıklı cilt hücrelerini yıpranma ve enfeksiyona karşı korumak amacıyla bir bariyer oluşturur. Yağ ise vücut ısısını korur ve aynı zamanda vücudumuza zararlı bakterilerin girmesini önler.

Cildimizi tuğladan örülmüş bir duvar gibi düşünürsek katı ve sıvı yağlar tuğlaları bir arada tutan harç olarak hareket ederken dış deri hücreleri de tuğla gibidir.

Egzamalı cilt

Egzamalı ciltler, sağlıklı ciltlerde olduğu gibi yeterli miktarda katı ve sıvı yağ üretmezler. Ayrıca egzama rahatsızlığı yaşanan ciltte yeterli miktarda su da barınmayacaktır. Koruyucu bariyer bu nedenle olması gerektiği kadar iyi değildir. Yeterli miktarda nem olmadığında bakteriler cilt içerisinde daha kolay geçer. Cildin daha derin katmanları kaybolur. Bazı gündelik maddeler cildi parçalayacak etkiye sahip olur. Sabun, banyo köpüğü ve deterjanlar, sağlıklı ciltlerde yağ oranı yüksek olduğundan olumsuz bir etkiye sahip olmazken egzama sorunu yaşanan ciltlerde hızlı bir şekilde tahrişe neden olur ve cildi iltihaplı bir hale sokar.

Egzama türleri

Atopik egzama

‘Atopik’ terimi, astım veya saman nezlesi oluşumu için kişisel ve ailesel yatkınlığı ifade eder. Atopik egzama kalıtsal olma eğilimindedir ancak sadece ebeveynden çocuğa doğrudan geçmez. Bazı durumlarda bir veya birkaç nesil atlayabilir.

Atopik egzama, egzamanın en yaygın biçimidir. Her yaştan insanı etkileyebilir iken, öncelikle yedi yaşına kadar olan çocuklarda görülür.

çocuklarda egzama

atopik egzama

Çocuklarda Atopik egzama

Çoğu çocuk yaş aldıkça atopik egzamanın iyileşme olasılığı artar. Tam olarak kesin bir zaman vermek mümkün değildir ancak çoğu çocukta atopik egzama 7 yaşına kadar iyileşme gösterecektir. Bazı durumlarda 16 yaşına kadar atopik egzama devam edebilir.  dışarı büyümek, ama sorun gidecek tam olarak ne yaşta söylemek mümkün değildir. Esasen kesin olarak çocuklarda egzamanın geçeceği veya geçmeyeceği söylenemez. Çocuğunuzun atopik egzaması iyileştiği takdirde ilerleyen yaşlarında cildine özen göstermesi gerekir çünkü hassas bir cilde sahip olacaktır.

Atopik egzamada Genetik ve çevresel faktörler

Atopik egzamanın kesin nedeni halen bilinmemektedir ancak yapılan araştırmalar genetik ve çevresel faktörlerin atopik egzamanın oluşması için bir arada rol oynadığını göstermiştir. Atopik egzama birden şiddetlenir ve sonra bir süre kendisini göstermeyebilir. Ancak cilt yine de kuru ve kaşıntılı olma eğiliminde olacaktır. Atopik egzama sıklıkla diz veya dirsek içlerinde gözlemlenir, bunun yanında atopik egzama vücudun her yerinde oluşabilir.

Atopik egzama tetikleyicileri

Atopik egzamanın aniden alevlenmesi genellikle bir etkinin yani tetikleyicinin sonucu ortaya çıkar. Tetikleyiciler herkes için aynı değildir, ama ortak olanları şöyle sıralayabiliriz;

  • Sabun ve deterjanlar
  • Cilt Enfeksiyonları
  • Tozlar
  • Hayvan tüyü (kürk, saç) ve tükürük
  • Polenler
  • Aşırı ısınma
  • Kalın giysiler

Atopik egzaması olan birçok insan stres ve egzama arasında bir bağlantı olduğunu düşünmektedir. Bu net olarak kanıtlanabilen bir durum değildir. Bunun tersi de olabilir. Ancak atopik egzamanızı tetikleyen etkenin ne olduğunu bulmak alevlenmesini önlemek için çok etkili olacaktır.

Atopik egzamanın karakteristik özellikleri arasında stres, depresyon ve uyku bozukluklarına neden olan kaşıntı yer almaktadır.

Atopik egzama tedavisi

Atopik egzama için bilinen bir tedavi henüz olmamakla birlikte, iyi yönetildiği zaman günlük hayat üzerindeki etkisini sınırlandırmak mümkündür.

Kontakt egzama

Kontakt egzama, tahriş edici ortam içinde ya da alerjen ile temas sonucu meydana gelen egzamaya verilen isimdir. Kontakt egzama ayrıca mesleki cilt hastalığı olarak da bilinir.

Kontakt egzama sabunlar , deterjanlar, saç kozmetik ürünleri, çamaşır suyu, soğuk, rüzgar ve çiğ gıda gibi etkenlerden kaynaklanır. Kontakt egzama belirtileri arasında hafif kuruluk ve kızarıklık olabileceği gibi deride yanık görünümü de gelişebilir.

Tahriş edici maddeler Kontakt egzamanın en sık rastlanan nedenleri arasında yer alır. Bunlar arasında deterjanlar, metal tuzları, kesme sıvıları gibi maddeleri sayabiliriz. Kontakt egzama gelişme riski en yüksek meslekler şunlardır: şefler, kuaförler, metal işçileri, hemşireler, temizlik ve inşaat işçileri.

Alerjik Kontakt egzama

Alerjik kontakt egzamaya çok daha nadir rastlanmaktadır. Alerjik kontakt egzama, bir kimyasal için belirli bir alerjiye sahip olan kişilerde görülür. Bu tür bir alerjinin oluşabilmesi için genellikle bir süre -ki bu süre ay veya yıl şeklinde ifade edilir- kimyasal maddelere maruz kalınması gerekir. Alerji uzun yıllar boyunca vücut tarafından hatırlanır. Tıbbi açıdan vücut bir kimyasal için ‘hassas’ hale gelmiştir.

Söz konusu reaksiyon, söz konusu allerjen türüne bağlı olarak doğrudan veya gecikmeli olabilir. En sık ellerde görülen, alerjik kontakt egzama derinin çatlak, kuru, kırmızı, bölünmüş hale gelmesine neden olabilir. Cilt iltihaplı sıvı dolu, yoğun kaşıntılı ve ağrılı bir sürece girecektir. Alerjik kontakt egzamanın şiddeti allerjen ve cildin ne kadar süre temas halinde kaldığına bağlıdır.

Alerjik El Egzaması (Alerjik El Dermatit)

Alerjik el dermatiti

Alerjik el egzaması

Allerjik el egzaması kendiliğinden veya atopik egzamaya bağlı olarak oluşabilir. Eller, pullu genellikle kuru ve kaşıntılı olup, ağrı ve kabarma bu belirtilere eşlik edebilir. Ortak alerjik etmenler şunlardır:

  • Nikel (Takılar, kot Çıtçıt, fermuarlar ve kol bantlarında bulunur)
  • Kozmetik malzemelerde bulunan parfümler
  • Bazı kremler
  • Steroidler
  • Göz ve kulak damlaları gibi topikal ilaçlar
  • Saç boyalarında bulunan bazı maddeler
  • Çuhaçiçeği ve kasımpatı gibi bitkiler

Alerjik el egzamasına neden olduğu düşünülen maddeler varsa bunları kesin olarak belirlemek için bir dermatologdan yardım alınmalıdır.

Nikel alerjisi
Nikel egzama

Nikel alerjisi

Nikel hassasiyeti özellikle kadınlarda yaygındır. En sık görülen vakalar ergenlik dönemindeki genç kızlardadır. Ucuz metal takılar kullanıldığında alerjisi baş gösterebilir. Nikel alerjisi, nikel kullanıldığı andan itibaren başlayabileceği gibi kişinin sonraki yaşamında nikele karşı alerji başlayabilir. Yıllardır nikel ile temas etmiş kişiler aniden sebepsiz nikele alerjik olabilir. Nikel alerjisine hangi tip kişilerin yakalanabileceği bilinmemektedir ama bazı işlerde çalışanların nikele duyarlı olma olasılığı daha yüksektir. Örnek vermek gerekirse en başta kuaförler, hemşireler, aşçılar gelmektedir.

Nikel alerjisi olan çoğu kişi kot giydiğinde, takı veya saat taktığında cilt üzerinde bir miktar kırmızı döküntü fark edecektir. Döküntüler belirli bir yerde veya aynı anda tüm vücut üzerinde başlayabilir. Durum uzun süre devam ederse cildin kurumasına ve kırmızı pullu bir hal almasına neden olacaktır.

Seboreik dermatit (seboreik egzama)

Döküntü  şeklinde görülen seboreik dermatit (seboreik egzama) kafa derisi ve burun yanları gibi yağ hücrelerinin çok sayıda yer aldığı bölgelerde görülür.

Yetişkinlerde Seboreik dermatit (seboreik egzama)

Yetişkinlerde Seboreik dermatit (seboreik egzama) genellikle kızarıklık ve tahriş şeklinde görülür Seboreik dermatit (seboreik egzama) kepek gibi kafa derisi üzerinde başlar. Kafa derisi iltihaplanır ve ardından egzama, yüz ve boyuna yayılabilir. Kaşlar, burun kenarları ve boyun en çok etkilenen bölgeler arasında yer alır. Seboreik dermatit (seboreik egzama) yayıldığı bölgelerin kalın kabuklu görünmesine neden olur. Kulak arkasında ve kulak kıvrımlarında da görülebilir. Bu tip egzamaya, kulak egzaması da denmektedir.

Seboreik dermatit (seboreik egzama) genellikle sadece kafa derisinde ve yüzde ortaya çıkar, ancak özellikle erkeklerde, sırt ve göğüs kısımlarına da yayılabilir. Etkilenebilecek diğer bölgeler ise kasık, kalça,genital bölge ve koltukaltlarıdır.

Seboreik dermatit (seboreik egzama)in nedeni tamamen açık değildir. Ancak, Pityrosporum ovale (ayrıca Malassezia furfur olarak da bilinir) adı verilen bir mayanın seboreik egzamaya neden olduğu düşünülmektedir.

Ne yazık ki, seboreik egzama tedavisi durdurulduğunda, belli bir süre sonra tekrar geri dönebilir.

Çocuklarda seboreik dermatit (seboreik egzama)

Seboreik dermatit (seboreik egzama) genellikle bir yaşın altındaki bebeklerde görülür ve doğumdan sonra iki ila altı ay arasında aniden ortaya çıkabilir. Çocuklarda seboreik dermatit (seboreik egzama) ortaya çıktığı andan itibaren hızla ilerler. Kafa derisi, yüz, boyun, koltukaltı ve hatta bazen tüm bedende görülebilir. Bu oldukça korkutucu görünebilir ama endişe etmeyin, yakında düzelecektir.

En çok bezin temas ettiği bölgelerdeki deri, kırmızı ve iltihaplıdır. seboreik dermatit (seboreik egzama)li cilt yüzeyde minik kabarcıklar nedeniyle engebelidir.Bu alan kolayca dökülme eğilimindedir. Kafa derisinde, büyük, yağlı ve sarımsı kabartılar gözlemlenir. Burun kenarlarında kulaklar ve kulak kıvrımları arkasında, alin, kaşlar ve ensede seboreik dermatit (seboreik egzama) etkileri görülür.

Seboreik dermatit (seboreik egzama) herhangi bir başka rahatsızlığa sebebiyet vermez. Bu nedenle bebek veya çocukların beslenmesinde ve uyku düzeninde herhangi bir değişiklik yapmanıza gerek olmayacaktır.

Numuler dermatit

Numuler dermatit ayrıca numuler egzama veya diskoid egzama olarak da bilinir. Numuler dermatit genellikle gençler ve genç çocukları etkileyebilir. Kuru cilde sahip erişkinlerde de görülür, ancak bu oldukça nadirdir. Para şeklinde yuvarlak egzamadan daha farklı bir görüntüye sahiptir. Numuler dermatit genellikle alt bacak, gövde veya kolda görülür. Çok kaşıntılı, kabuklu ve enfeksiyon kapmaya meyillidir. Numuler dermatit genelde kuru ciltli kişilerde görülse de egzamanın genel özelliğinde olduğu gibi kesin nedeni bilinmemektedir. Diğer faktörlerin sabun ve deterjan kullanımı olduğu fikri ise yaygındır.

Staz dermatit (Yerçekimi egzaması)

Staz dermatit (Yerçekimi egzaması) özellikle kadınlarda ileri yaşlarda sık görülür. Eğer zayıf kan dolaşımınız varsa, bacaklarınızda bir kan pıhtısı oluşur. Kan dolaşımının normal düzeyde olması vücudun kanı kalbe olması gerektiği hızla gönderdiği anlamına gelmektedir. Kan basıncındaki artış ayak bileklerinde şişmeye ve damar duvalarında zayıflamaya neden olmaktadır. Kan daha sonra deri altında koyu kırmızı veya kahverengi renklerde belirgin bir hal alır. Cildin altında ödem olabilir. Kısaca kan bu bölgeye yeterli miktarda ulaşamıyor demektir. Staz dermatit şiddetli olduğunda bacak ülserine neden olabilir. Özellikle zayıf kan dolaşımı olanlarda staz dermatitin iyileşmesi zorlu bir süreç gerektirir. Cilt üzerindeki iltihap ve görünür yaralara genel olarak staz dermatit denmektedir. Staz dermatit (Yerçekimi egzaması) tedavisi altta yatan nedenin ortadan kaldırılmasıyla sağlanmaktadır.

 

Egzama Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

egzama

Egzama hastalığı

Egzama ve atopik dermatit arasındaki fark nedir?

“Egzama” kelimesinin birkaç manası vardır. Bu cilt iltihaplanmasına neden olan bir cilt hastalığıdır. Cildin şişmesi, tahriş olması ve kaşıntılı olması anlamına gelir. ) anlamına gelen genel bir terimdir. Egzama en yaygın türlerinden biri de atopik dermatit yani atopik egzamadır.  
Atopik egzama nedir?

Atopik egzama, egzamanın yaygın bir türüdür. Atopik egzama en çok kaşıntılarla kendini gösterir.

Bebeklerde, döküntü genellikle yanaklarda ve ağız çevresinde görünür. Bunun yanında en sık eller, bilekler, kollar ve bacaklarda oluşur. Atopik egzama döküntülüdür. Cilt genellikle kurudur ve kızarıktır. Bazı insanlarda iltihap ve minik su toplamaları oluşabilir. Uzun vadeli kaşıma, cildin kalınlaşmasına ve  kösele gibi bir yapıya sahip olmasına neden olabilir.      

Çocuğumda atopik egzama var. Büyüyünce ne olacak?

Çocukların yaşı ilerledikçe genellikle atopik egzama azalır. Bu oldukça yüksek bir orandır. Her iki çocuktan biri erişkinliğinde bu hastalıktan kurtulacaktır. Devam etse bile belirti ve bulguları çocukluk döneminde olduğundan daha hafif olacaktır. Eğer çocuğunuzda atopik egzama varsa tedavisine başlamalısınız.

Atopik egzama bulaşıcı mıdır?

Hayır. Bu nedenle çocukların bir arada oynamasında bir sakınca yoktur. Bir çocuk o başka bir çocuk ile oynarken atopik dermatit alınamıyor. Ortak banyo veya yüzme havuzu kullanımında da atotik egzama bulaşmaz. Atopik egzama daha çok kalıtsaldır ve genler yoluyla geçer.

Çocuğumda atopik egzama var. Bazı günler atopik dermatit kayboluyor, bazı günlerdeyse aniden alevleniyor. Bu neden olabilir?

Genel olarak, atopik dermatit gelip geçicidir ancak azaltmak için yapabileceğiniz şeyler vardır. Uygun cilt bakımı ve atopik egzama tetikleyicilerinden kaçınmak son derece yardımcı olabilir. Tetikleyici dediğimiz cildi tahriş edici ve kaşıntıya neden olan her şeydir. Tetikleyiciler kişiden kişiye değişebilir.
     
Atopik egzama için bir çare var mı?

Atopik egzama konusunda tıbbi araştırmalarda hızlı ilerlemeler olsa da şu an için kesin bir tedavisi bulunmuyor. Bilim adamlarının güncel araştırmalar sonunda teşhis ve tedavi için devrimci yeni yollar bulacağına inanıyoruz.

Atopik egzama sinirsel midir?

Stres atopik egzamayı tetikler ancak atopik egzamanın kaynağı stres değildir. Stresi azaltmak atopik egzamanın ortaya çıkma sıklığını azaltmaktadır.
     

Atopik egzama nasıl tedavi edilir?

Tedavi genellikle kortikosteroid adı verilen bir ilaç ile başlar. Bunun yanında dermatoloğunuz atopik egzama için cilt bakımı uygulamaları önerecektir. Kısa günlük duşlar, nemlendirici kullanımı gibi ek cilt bakımı uygulamaları atopik egzama için faydalıdır. Kaşıntının şiddetinin azalması için antihistaminik ilaçlar verilebilir. Bir deri enfeksiyonu oluşursa genellikle antibiyotik ile tedavi edilir.

Atopik egzamanın alevlenmemesi için periyodik olarak ilaçlar kullanılabilir. Bir bariyer onarım kremi de tavsiye edilebilir. Sistemli olarak ilaçlar kullanıldığında, atopik egzamadaki alevlenmeler son derece seyrek bir hal alacaktır. Lazerler ve diğer ışın tedavileri de atopik egzama da kullanılmaktadır.


 

 

Etiketler: , , , ,

Kategori: Cilt Sorunları, Egzama, Genel

Yazar Hakknda ()

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir